Web siteniz ChatGPT'de nasıl bulunur? GEO rehberi
Arama artık sadece Google değil. Generative Engine Optimization (GEO) nedir, yapay zekâ botları sitenizi nasıl okur, robots.txt ve llms.txt'te ne yazmalı — kendi dosyalarımızla.
ChatGPT, Claude, Perplexity veya Google'ın yapay zekâ cevaplarında kaynak olarak geçmek için sitenizin önce bu servislerin arama botlarına açık olması ve içeriğin ham HTML'de okunabilmesi gerekir. Sonrası klasik SEO ile aynı: cevabı önden veren, kaynaklı ve güncel içerik. Google, AI Overviews için ek bir dosya ya da özel işaretleme gerekmediğini açıkça yazıyor.
GEO nedir, SEO'dan farkı ne?
SEO, arama sonuç listesinde üst sıralara çıkma işidir. GEO (Generative Engine Optimization) ise bir yapay zekâ asistanının cevabının içinde kaynak olarak geçme işidir. Terim, Aggarwal ve arkadaşlarının KDD 2024'te yayımlanan "GEO: Generative Engine Optimization" makalesinden geliyor.
Makale, içerik düzenlemeleriyle bir kaynağın üretken arama cevaplarındaki görünürlüğünün %40'a kadar artabildiğini ölçüyor. Aynı makale, hangi yöntemin işe yaradığının konudan konuya değiştiğini de vurguluyor. Yani ölçüm araştırmacıların kendi test düzeneğinde yapıldı; sizin sitenizde aynı artışın garantisi değil.
Önce: botlar sitenize girebiliyor mu?
İlk ve en çok atlanan adım bu. OpenAI, Anthropic ve Perplexity botlarını resmi sayfalarında listeliyor. Ayrım önemli: bir kısmı model eğitimi için içerik topluyor, bir kısmı arama cevapları için sayfaları indeksliyor, bir kısmı da kullanıcı bir şey sorduğu anda sayfayı açıyor.
| Bot | Şirket | Ne yapar | robots.txt |
|---|---|---|---|
| GPTBot | OpenAI | Model eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplar | Uyar |
| OAI-SearchBot | OpenAI | ChatGPT'nin arama özelliklerinde siteleri gösterir | Uyar |
| ChatGPT-User | OpenAI | Kullanıcının isteğiyle sayfayı açar | Kurallar uygulanmayabilir |
| ClaudeBot | Anthropic | Model eğitimine katkı sağlayabilecek içeriği toplar | Uyar |
| Claude-SearchBot | Anthropic | Claude'un arama sonuçlarının kalitesi için tarar | Uyar |
| Claude-User | Anthropic | Kullanıcı Claude'a soru sorduğunda sayfayı açar | Uyar |
| PerplexityBot | Perplexity | Perplexity arama sonuçlarında siteleri gösterir; model eğitimi için kullanılmaz | Uyar |
| Perplexity-User | Perplexity | Kullanıcının isteğiyle sayfayı açar | Genellikle yok sayar |
| Google-Extended | Bot değil, izin işareti: içeriğin Gemini eğitiminde kullanılmasını yönetir | Uyar |
Pratik sonuç: içeriğinizin model eğitiminde kullanılmasını istemiyor ama arama cevaplarında görünmek istiyorsanız GPTBot ve ClaudeBot'u kapatıp OAI-SearchBot, Claude-SearchBot ve PerplexityBot'u açık bırakabilirsiniz. Google, Google-Extended'ı kapatmanın Google Arama'daki yerinizi ve sıralamanızı etkilemediğini yazıyor.
Biz kendi sitemizde hepsine izin veriyoruz. robots.txt dosyamızdan bir bölüm:
User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /
User-agent: ChatGPT-User
Allow: /
User-agent: PerplexityBot
Allow: /
User-agent: ClaudeBot
Allow: /İçerik ham HTML'de var mı?
Bot sayfaya girebiliyor, peki ne görüyor? React veya Vue ile yapılmış bir sitede içerik çoğu zaman tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra oluşur. Botların JavaScript çalıştırıp çalıştırmadığı resmi sayfalarda yazmıyor; en güvenli varsayım, içeriğin ham HTML'de hazır olmasıdır.
Kontrolü kendiniz yapabilirsiniz: sayfada sağ tıklayıp "Sayfa kaynağını görüntüle" deyin. Metniniz orada yoksa sunucu tarafında üretim (SSR) ya da ön üretim (prerender) gerekir. Bu site de React ile yazıldı; yayına almadan önce her sayfayı statik HTML olarak üretiyoruz.
llms.txt: kendi dosyamız
llms.txt, Jeremy Howard'ın önerdiği bir biçim: sitenin ne olduğunu ve önemli sayfalarını Markdown ile tek dosyada özetler. Resmi bir standart değil, bir öneri. Google da AI Overviews ve AI Mode için böyle bir dosyaya ya da özel işaretlemeye gerek olmadığını açıkça yazıyor.
Yine de hazırlaması kolay ve sitenizi tek bakışta anlatan bir özet, sayfaları okuyan her araç için işe yarıyor. Bizim dosyamızın başı (custudio.com.tr/llms.txt):
# CU Studio Yazılım (CU Studio Software)
> CU Studio Yazılım is an independent software studio in Turkey. We design,
> build and launch websites, web apps, mobile apps (iOS + Android, React
> Native) and e-commerce stores end-to-end — fixed price, written scope,
> source code handed over — and we build and run our own apps. Turkish pages
> live at the root; English pages under /en.
## Pages (Turkish)
- [Home](https://custudio.com.tr/): What the studio does, our own products, selected work, services and pricing summary
- [Services](https://custudio.com.tr/services): Websites, mobile apps, e-commerce, MVP development and maintenanceYapı öneriyi izliyor: bir H1 başlık, alıntı bloğunda kısa özet, ardından H2 bölümler altında açıklamalı bağlantı listesi. Dosyadaki fiyat bölümü, her yayında sitenin fiyat dosyasından otomatik üretiliyor; böylece llms.txt ile sayfalar birbiriyle çelişmiyor.
Hangi içerik alıntılanıyor?
Platformlar alıntı kurallarını yayımlamıyor, bu yüzden kesin bir formül yok. Elimizdeki en sağlam iki kaynak şunlar:
- Google: AI Overviews ve AI Mode'da görünmek için ek bir şart ya da özel optimizasyon yok. Sayfanın dizine alınmış ve arama sonucunda snippet ile gösterilebilir olması gerekiyor. Yapılandırılmış veri, sayfadaki görünür metinle uyumlu olmalı.
- GEO makalesi: İçerik düzenlemesi görünürlüğü artırabiliyor, ama etkili yöntem konuya göre değişiyor. Tek bir "AI için yazım kalıbı" yok.
Bu ikisinden çıkan pratik kural basit: soruyu başlıkta sorun, cevabı ilk cümlede verin, iddialarınızı kaynakla destekleyin ve içeriği güncel tutun. Google'dan gelen yapay zekâ trafiği Search Console'daki Performans raporunda, "Web" arama türü içinde görünüyor; ayrı bir rapor yok.
Bugün yapılacaklar listesi
- robots.txt'te arama botlarına (OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot) izin verin; eğitim botları için kararınızı ayrıca verin.
- Sayfa kaynağını açın: içerik ham HTML'de yoksa prerender ya da SSR kurun.
- llms.txt ekleyin: kim olduğunuz, ne yaptığınız, önemli sayfalarınız.
- İçeriği soru-cevap ve liste düzenine çevirin; cevabı ilk cümleye taşıyın.
- Schema.org işaretlemesi ekleyin (Organization, FAQPage, Article) ve görünür metinle uyumlu tutun.
- Yazılarınızı güncelleyin; tarihi geçmiş bilgi, yanlış bilgi kadar zarar verir.
Sitenizin bu altyapıyla kurulmasını istiyorsanız neyin dahil olduğunu web sitesi yaptırma sayfasında anlattık.
Kaynaklar
- Aggarwal vd., GEO: Generative Engine Optimization (KDD 2024), arXiv
- OpenAI: Overview of OpenAI Crawlers
- Anthropic: Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?
- Perplexity: Perplexity Crawlers
- Google: Google'ın yaygın tarayıcıları (Google-Extended)
- Google: AI features and your website
- llms.txt önerisi
- CU Studio llms.txt