KVKK anlık bildirim duyurusu: Parçalı açık rıza uygulamada nasıl kurulur?
KVKK, 14 Ocak 2026'daki kamuoyu duyurusunda kampanya ve sipariş bildirimlerinin tek onayla istenmesini açık rızanın özgür irade unsuruna aykırı buldu. Duyurunun tam olarak ne dediği ve uygulamanızda neyi değiştirmeniz gerektiği.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 14 Ocak 2026 tarihli kamuoyu duyurusunda farklı amaçlı anlık bildirimler için tek onay alınmasını parçalı açık rıza ve belirlilik ilkelerine aykırı buldu. Kullanıcı, sipariş bildirimi almak için kampanya bildirimini kabul etmek zorunda bırakılmamalı. Bildirim türlerini ayırıp her biri için ayrı, sonradan değiştirilebilir bir tercih sunmanız gerekiyor.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 14 Ocak 2026'da "Mobil Uygulamalar Üzerinden Gönderilen Anlık Bildirimlere İlişkin Kamuoyu Duyurusu"nu yayınladı. Duyuru, Kuruma gelen benzer nitelikteki şikâyetlerin incelenmesi sonucunda hazırlandı.
Konusu, mobil uygulamaların anlık bildirim (push notification) izni alırken birden fazla amacı tek onayda birleştirmesi. Bu yazıda duyurunun ne dediğini ve uygulamanızda neyin değişmesi gerektiğini özetliyoruz.
Duyuru ne diyor?
Kurumun incelediği somut olayda bir uygulama, yükleme sırasında tek bir bildirim onayı istiyordu. Bu onay "kampanyalardan haberdar olmak" ile "sipariş durumunu anlık takip etmek" amaçlarını birleştiriyordu. Kullanıcı, sipariş takibi gibi operasyonel bildirimleri alabilmek için kampanya ve reklam bildirimlerini de kabul etmek zorunda kalıyordu.
Duyuruya göre geçerli bir açık rıza belirli bir konuya ilişkin olmalı, bilgilendirmeye dayanmalı ve özgür iradeyle verilmeli. Hizmetin, onunla doğrudan ilgisi olmayan başka bir amaca rıza şartına bağlanması özgür iradeyi zedeliyor.
Kurum bunu "parçalı açık rıza" (granularity) ilkesiyle açıklıyor: Birden fazla veri işleme amacı varsa, kişiye her amaç için ayrı ve bağımsız bir seçim hakkı sunulmalı. Kullanıcıyı ya hepsini kabul etmeye ya da hepsini reddetmeye zorlayan tek bir onay, hukuka uygun bir işleme şartı oluşturmuyor.
Teknik tarafta ne bekleniyor?
Duyuru, uygulama mimarisinin de bu ilkeleri desteklemesini istiyor. Kullanıcılara uygulama içi ayarlar ya da cihazın işletim sistemi ayarları üzerinden hangi tür bildirimleri almak istediklerini seçme imkânı tanınmalı. Duyurudaki örnek: kargo bilgisi gelsin, kampanya duyurusu gelmesin.
Kuruma göre bu seçeneklerin sunulmaması, Kanun'un 12. maddesindeki "gerekli teknik ve idari tedbirleri alma" yükümlülüğünün ihlali anlamına geliyor. Duyuru, veri sorumlularının onay süreçlerini "parçalı açık rıza" ve "belirlilik" ilkelerine göre yeniden gözden geçirmesini ve bildirim amaçlarını ayrıştırmasını istiyor.
Kimi ilgilendiriyor?
Türkiye'deki kullanıcılara hizmet veren ve birden fazla amaçla anlık bildirim gönderen her mobil uygulamayı. Tipik örnekler:
- E-ticaret ve yemek siparişi: sipariş ve teslimat durumu ile kampanya bildirimleri
- Bankacılık ve ödeme: işlem ve güvenlik bildirimleri ile pazarlama
- Ulaşım ve rezervasyon: rezervasyon bildirimleri ile kampanya ve öneriler
Yalnızca tek bir operasyonel amaçla bildirim gönderiyorsanız ayrıştırılacak bir şey olmayabilir. Yine de bu amacı aydınlatma metninde açıkça yazmanız gerekir.
Uygulamada ne yapmalı?
- Bildirim amaçlarınızı listeleyin: operasyonel (sipariş, teslimat, güvenlik), sosyal (mesaj, yorum), pazarlama (kampanya, indirim), içerik (yeni özellik, öneri).
- Her amacı ayrı bir seçenek yapın; kullanıcı bazılarını açık, bazılarını kapalı bırakabilsin.
- Operasyonel bildirimi pazarlama onayına bağlamayın.
- Aynı seçenekleri Ayarlar ekranında her zaman değiştirilebilir tutun.
- Kullanıcının hangi tercihi ne zaman verdiğini ve hangi metin sürümünü gördüğünü arka uçta kaydedin.
Bu ayrım, işletim sisteminin bildirim izninden ayrı bir katman. Önce iOS ya da Android'in sistem izni istenir; uygulama içi tercih listesi bunun üstünde çalışır. Apple tarafında Review Guidelines 5.1.2(i), uygulamanın bir işlevine erişmek için kullanıcıyı anlık bildirimleri açmaya zorlamayı da yasaklıyor.
Örnek veri yapısı
Aşağıdaki şema bizim önerimiz; duyuru belirli bir teknik yapı tarif etmiyor. Her bildirim gönderilmeden önce mesajın kategorisi kullanıcının o kategorideki tercihiyle karşılaştırılır.
CREATE TABLE notification_consent (
user_id BIGINT NOT NULL,
category TEXT NOT NULL, -- operational | marketing | content | social
granted BOOLEAN NOT NULL,
consent_version TEXT NOT NULL,
updated_at TIMESTAMPTZ NOT NULL DEFAULT now(),
PRIMARY KEY (user_id, category)
);Pazarlama bildirimini yalnızca marketing tercihi açık olan kullanıcılara, sipariş bildirimini yalnızca operational tercihi açık olanlara gönderin. Tercih değiştiğinde kaydı güncelleyin, eski kaydı silmek yerine geçmişini tutmak ispat açısından işinizi kolaylaştırır.
Aydınlatma ve açık rıza metinleri de ayrı olmalı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 18 Şubat 2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararıyla aydınlatma metni ile açık rıza metninin ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiğini belirtti. Kurum bu kararı 24 Mart 2026'da kamuoyu duyurusuyla yayınladı.
Duyuruya göre:
- Aydınlatma, işlemenin hangi hukuki sebebe dayandığından bağımsız olarak, veri işlemeye başlamadan önce her durumda yapılmalı.
- İşleme açık rızaya dayanıyorsa iki metin farklı başlıklar altında, ayrı metinler olarak düzenlenmeli; aynı sayfadaysa alt alta ve iki metin için ayrı beyan alınacak şekilde sunulmalı.
- Aydınlatma metni için onay ya da rıza istenmemeli; yalnızca okunduğuna dair geri bildirim alınabilir.
- İşleme açık rıza dışındaki bir şarta dayanıyorsa yalnızca aydınlatma yapılmalı, ayrıca açık rıza metni sunulmamalı.
Duyuru, bu hususlara uyulmadığının tespiti halinde Kanun'un 18. maddesi uyarınca işlem yapılacağını da belirtiyor. Ceza tutarı her iki duyuruda da yer almıyor.
Kontrol listesi
- Bildirim türlerini amaçlarına göre ayırdım
- Her tür için ayrı ve bağımsız tercih sunuyorum
- Operasyonel bildirim, pazarlama onayına bağlı değil
- Tercihler Ayarlar ekranından değiştirilebiliyor
- Tercihler, tarihleri ve metin sürümüyle arka uçta kayıtlı
- Gönderim mantığı her mesajda tercihi kontrol ediyor
- Aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı
- Rıza geri alınabiliyor ve geri alma hemen uygulanıyor
KVKK'ya uygun bildirim ve izin akışlarını sıfırdan ya da mevcut uygulamanıza kurmak için mobil uygulama geliştirme hizmetimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Duyuru bir Kurul kararı mı? Hayır. 14 Ocak 2026 tarihli metin bir kamuoyu duyurusu. Kurumun şikâyet incelemelerindeki tespitlerini ve değerlendirmelerini aktarıyor; tek onaylı yapının parçalı açık rıza ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğunu söylüyor.
Sistemin bildirim izni yeterli değil mi? Hayır. İşletim sistemi izni yalnızca bildirim gönderilip gönderilemeyeceğini belirler, amaçları ayırmaz. Duyuru, kullanıcıya hangi tür bildirimi almak istediğini seçme imkânı verilmesini istiyor.
Sipariş bildirimleri için de açık rıza almam gerekir mi? Duyuru, operasyonel bildirimin pazarlama onayına bağlanmamasını istiyor; her amacın hangi hukuki sebebe dayandığını ayrıca değerlendirmeniz gerekir. Açık rıza dışındaki bir şarta dayanan işlemede 24 Mart 2026 duyurusu yalnızca aydınlatma yapılmasını öngörüyor.
Kaynaklar
- Mobil Uygulamalar Üzerinden Gönderilen Anlık Bildirimlere İlişkin Kamuoyu Duyurusu (KVKK, 14 Ocak 2026)
- Açık rıza ve aydınlatma metinlerinin ayrı ayrı düzenlenmesi hakkında 2026/347 sayılı ilke kararına ilişkin kamuoyu duyurusu (KVKK, 24 Mart 2026)
- Açık Rıza Alırken Dikkat Edilecek Hususlar (KVKK)
- App Review Guidelines 5.1.2 (Apple)