Vaka: ÜniAR — veri ağırlıklı bir platformu bir ayda canlıya almak.

Temmuz 2026'da ÜniAR yayına girdi: Türkiye'de öğrenci deneyimini ve üniversite memnuniyetini ölçen bağımsız bir araştırma platformu. TÜMA memnuniyet sıralamaları, ÖDÜŞ öğrenci dostu şehirler endeksi, üniversite karşılaştırma aracı, şehir keşfi, iki dil. Fikirden canlıya süre: yaklaşık bir ay. Bu yazı nasıl yaptığımızın değil, neyi yapmamayı seçtiğimizin notu — çünkü süreyi belirleyen oydu.

İlk hafta: kod yok

İlk hafta kod yazılmadı. Veri modelini ve sayfa haritasını netleştirdik: hangi sıralama hangi sayfada yaşıyor, kullanıcı bir üniversiteye nereden ulaşıyor, karşılaştırma akışı kaç adımda bitiyor.

Veri ağırlıklı projelerde en pahalı hata, yanlış veri modeliyle üç hafta ilerlemektir. Bir haftalık "yavaşlık", sonraki üç haftanın sigortasıydı.

Kapsamı bilerek kestik

İlk sürümde olmayanlar:

• Kullanıcı yorumları
• Gelişmiş filtre kombinasyonları
• Yönetim panelinin süslü halleri

Bunların hepsi "olsa iyi olur"du ve hepsi takvimi ikinci aya taşırdı. İlk sürümün tek görevi vardı: sıralamaları doğru, hızlı ve anlaşılır göstermek. Gerisi canlıdan sonra, gerçek kullanıcı davranışına bakılarak eklenir.

Sıkıcı stack, gerçek mühendislik

Teknik tarafta kanıtlanmış seçimler yaptık: Next.js, PostgreSQL, olgun bileşen kütüphaneleri. Veri ağırlıklı sitelerde asıl mühendislik gösterişli animasyon değil, bilgi mimarisidir:

• Bir sıralama tablosu mobilde nasıl okunur?
• Bir endeks skoru bağlamsız görünmesin diye ne yapılır?
• İki dil tek içerik modelinden nasıl beslenir?

Asıl sır: karar hızı

Bir aylık takvimin gerçek sırrı teknoloji değildi. Müşteri tarafında tek karar verici vardı, geri bildirim turları 24 saati geçmedi ve "bunu sonra konuşalım" listesi utanç listesi değil, planın parçasıydı. Aynı projeyi üç aya yayan şey genelde kod değil, açık kalan kararlardır.

Rakamların ve metodolojinin hakkını vermek gerek: içerik ve araştırma ÜniAR ekibinin işi. Bizim işimiz o emeğin internette hak ettiği hız ve netlikte durmasıydı. Sonuca uniar.net üzerinden bakabilirsiniz; projenin künyesi de İşler sayfamızda.